SciWiki - User contributions [en]

బ్రోవాల్లియా (Browallia)

2026-10-30T11:35:14Z

Abhinaya: /* మూలాలు */

{| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 22em; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa;"
|+ style="font-size: 120%; font-weight: bold; background-color: #d3d3a4;" | బ్రోవాల్లియా
|-
! విభాగాలు
! వివరాలు
|-
| '''కుటుంబము'''
| [[సొలనేసి]] (Solanaceae)
|-
| '''నెలవు'''
| [[దక్షిణ అమెరికా]]
|-
| '''జాతులు'''
| ''బ్రోవాల్లియా డెమిస్సా'' ''బ్రోవాల్లియా స్పీషియోసా. మేజర్''
|}

'''బ్రోవాల్లియా''' (Browallia) అనునది [[సొలనేసి]] కుటుంబానికి చెందిన ఒక ఉద్యాన పుష్పము. ఈ మొక్కల యొక్క స్వస్థలము (నెలవు) [[దక్షిణ అమెరికా]]. ఇవి ఇంటి తోటలలో, కుండీలలో పెంచుకోవడానికి అనువైన అందమైన పూల మొక్కలు.<ref>ఉద్యాన పుష్పములు, పేజీ సంఖ్య 38.</ref>

== మొక్క లక్షణాలు ==
బ్రోవాల్లియా మొక్కలు నడిపొడవుగా, అనగా సుమారు 30 నుండి 45 సెంటీమీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతాయి. ఇవి చిన్నవైన, సన్నని కోల ఆకృతి గల ఆకులను కలిగి ఉంటాయి. వీటి పూలు లోబీలియా మరియు పెటూనియాల పూలవలె గొట్టపు ఆకృతిని కలిగి ఉంటాయి. ఈ పూలు సుమారు 1 సెంటీమీటరు పొడవు ఉండి, ఆకు సందులలో నుండి పూస్తాయి.

పూలు సాధారణంగా నీలము మరియు ఊదారంగులలో ఉంటాయి. ''బ్రోవాల్లియా స్పీషియోసా. మేజర్'' అను మరియొక జాతి మొక్కలు తేటనీలపు రంగు పూవులను కలిగి ఉంటాయి.

== పెంపకం మరియు వాతావరణం ==
ఈ మొక్కలను గోలెములలో (కుండీలలో) పెంచినప్పుడు చాలా చక్కగా ఉంటాయి. వీటిని పూ మడులలో కూడా పెంచుకోవచ్చును. బ్రోవాల్లియా మొక్కలు వెచ్చని తేమ నేలలలో మరియు అరనీడలో ఎంతో బాగుగా పెరుగుతాయి.

== విత్తే సమయాలు ==
ఈ మొక్కలను వివిధ కాలాలలో మరియు ప్రాంతాలలో నాటుకునే విధానం ఈ క్రింది విధంగా ఉంటుంది:
* '''వర్షాకాలం:''' వర్షాకాలంలో పెంచుటకు వీటిని జూన్ - జూలై నెలలలో విత్తవలెను.
* '''శీతాకాలం:''' ముఖ్యముగా వర్షము తక్కువగా ఉండే ప్రాంతములలో, శీతకాలమున పూయుటకు సెప్టెంబరు - అక్టోబరు నెలలలో విత్తవలెను.
* '''కొండ ప్రాంతాలు:''' కొండలపై మార్చి - ఏప్రిల్ నెలలో దీనిని నాటుదురు.

విత్తనాలు లేదా మొక్కలు నాటిన తరువాత సుమారు 2 1/2 (రెండున్నర) నుండి 3 నెలల వ్యవధిలో మడి పూతకు వచ్చును.

== మూలాలు ==
* డాక్టర్ విష్ణు స్వరూప్, "ఏడవ అధ్యాయము – పూవుల వర్ణనము: బ్రోవల్లియా", ''ఉద్యాన పుష్పములు''.

[[వర్గం:ఉద్యానవన మొక్కలు]]
[[వర్గం:సొలనేసి]]
[[వర్గం:పూల మొక్కలు]]

బ్రోవాల్లియా (Browallia)

2026-10-30T11:34:27Z

Abhinaya:

{| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 22em; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa;"
|+ style="font-size: 120%; font-weight: bold; background-color: #d3d3a4;" | బ్రోవాల్లియా
|-
! విభాగాలు
! వివరాలు
|-
| '''కుటుంబము'''
| [[సొలనేసి]] (Solanaceae)
|-
| '''నెలవు'''
| [[దక్షిణ అమెరికా]]
|-
| '''జాతులు'''
| ''బ్రోవాల్లియా డెమిస్సా'' ''బ్రోవాల్లియా స్పీషియోసా. మేజర్''
|}

'''బ్రోవాల్లియా''' (Browallia) అనునది [[సొలనేసి]] కుటుంబానికి చెందిన ఒక ఉద్యాన పుష్పము. ఈ మొక్కల యొక్క స్వస్థలము (నెలవు) [[దక్షిణ అమెరికా]]. ఇవి ఇంటి తోటలలో, కుండీలలో పెంచుకోవడానికి అనువైన అందమైన పూల మొక్కలు.<ref>ఉద్యాన పుష్పములు, పేజీ సంఖ్య 38.</ref>

== మొక్క లక్షణాలు ==
బ్రోవాల్లియా మొక్కలు నడిపొడవుగా, అనగా సుమారు 30 నుండి 45 సెంటీమీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతాయి. ఇవి చిన్నవైన, సన్నని కోల ఆకృతి గల ఆకులను కలిగి ఉంటాయి. వీటి పూలు లోబీలియా మరియు పెటూనియాల పూలవలె గొట్టపు ఆకృతిని కలిగి ఉంటాయి. ఈ పూలు సుమారు 1 సెంటీమీటరు పొడవు ఉండి, ఆకు సందులలో నుండి పూస్తాయి.

పూలు సాధారణంగా నీలము మరియు ఊదారంగులలో ఉంటాయి. ''బ్రోవాల్లియా స్పీషియోసా. మేజర్'' అను మరియొక జాతి మొక్కలు తేటనీలపు రంగు పూవులను కలిగి ఉంటాయి.

== పెంపకం మరియు వాతావరణం ==
ఈ మొక్కలను గోలెములలో (కుండీలలో) పెంచినప్పుడు చాలా చక్కగా ఉంటాయి. వీటిని పూ మడులలో కూడా పెంచుకోవచ్చును. బ్రోవాల్లియా మొక్కలు వెచ్చని తేమ నేలలలో మరియు అరనీడలో ఎంతో బాగుగా పెరుగుతాయి.

== విత్తే సమయాలు ==
ఈ మొక్కలను వివిధ కాలాలలో మరియు ప్రాంతాలలో నాటుకునే విధానం ఈ క్రింది విధంగా ఉంటుంది:
* '''వర్షాకాలం:''' వర్షాకాలంలో పెంచుటకు వీటిని జూన్ - జూలై నెలలలో విత్తవలెను.
* '''శీతాకాలం:''' ముఖ్యముగా వర్షము తక్కువగా ఉండే ప్రాంతములలో, శీతకాలమున పూయుటకు సెప్టెంబరు - అక్టోబరు నెలలలో విత్తవలెను.
* '''కొండ ప్రాంతాలు:''' కొండలపై మార్చి - ఏప్రిల్ నెలలో దీనిని నాటుదురు.

విత్తనాలు లేదా మొక్కలు నాటిన తరువాత సుమారు 2 1/2 (రెండున్నర) నుండి 3 నెలల వ్యవధిలో మడి పూతకు వచ్చును.

== మూలాలు ==
* డాక్టర్ విష్ణు స్వరూప్, "ఏడవ అధ్యాయము – పూవుల వర్ణనము: బ్రోవల్లియా", ''ఉద్యాన పుష్పములు'', పుట 38[cite: 7].

[[వర్గం:ఉద్యానవన మొక్కలు]]
[[వర్గం:సొలనేసి]]
[[వర్గం:పూల మొక్కలు]]

బ్రోవాల్లియా (Browallia)

2026-10-30T11:29:28Z

Abhinaya:

{| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 22em; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa;"
|+ style="font-size: 120%; font-weight: bold; background-color: #d3d3a4;" | బ్రోవాల్లియా
|-
! విభాగాలు
! వివరాలు
|-
| '''కుటుంబము'''
| [[సొలనేసి]] (Solanaceae)
|-
| '''నెలవు'''
| [[దక్షిణ అమెరికా]]
|-
| '''జాతులు'''
| ''బ్రోవాల్లియా డెమిస్సా'' ''బ్రోవాల్లియా స్పీషియోసా. మేజర్''
|}

'''బ్రోవాల్లియా''' (Browallia) అనునది [[సొలనేసి]] కుటుంబానికి చెందిన ఒక ఉద్యాన పుష్పము. ఈ మొక్కల యొక్క స్వస్థలము (నెలవు) [[దక్షిణ అమెరికా]]. ఇవి ఇంటి తోటలలో, కుండీలలో పెంచుకోవడానికి అనువైన అందమైన పూల మొక్కలు.<ref>ఉద్యాన పుష్పములు, పేజీ సంఖ్య 38.</ref>

== మొక్క లక్షణాలు ==
బ్రోవాల్లియా మొక్కలు నడిపొడవుగా, అనగా సుమారు 30 నుండి 45 సెంటీమీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతాయి. ఇవి చిన్నవైన, సన్నని కోల ఆకృతి గల ఆకులను కలిగి ఉంటాయి. వీటి పూలు లోబీలియా మరియు పెటూనియాల పూలవలె గొట్టపు ఆకృతిని కలిగి ఉంటాయి. ఈ పూలు సుమారు 1 సెంటీమీటరు పొడవు ఉండి, ఆకు సందులలో నుండి పూస్తాయి.

పూలు సాధారణంగా నీలము మరియు ఊదారంగులలో ఉంటాయి. ''బ్రోవాల్లియా స్పీషియోసా. మేజర్'' అను మరియొక జాతి మొక్కలు తేటనీలపు రంగు పూవులను కలిగి ఉంటాయి.

== పెంపకం మరియు వాతావరణం ==
ఈ మొక్కలను గోలెములలో (కుండీలలో) పెంచినప్పుడు చాలా చక్కగా ఉంటాయి. వీటిని పూ మడులలో కూడా పెంచుకోవచ్చును. బ్రోవాల్లియా మొక్కలు వెచ్చని తేమ నేలలలో మరియు అరనీడలో ఎంతో బాగుగా పెరుగుతాయి.

== విత్తే సమయాలు ==
ఈ మొక్కలను వివిధ కాలాలలో మరియు ప్రాంతాలలో నాటుకునే విధానం ఈ క్రింది విధంగా ఉంటుంది:
* '''వర్షాకాలం:''' వర్షాకాలంలో పెంచుటకు వీటిని జూన్ - జూలై నెలలలో విత్తవలెను.
* '''శీతాకాలం:''' ముఖ్యముగా వర్షము తక్కువగా ఉండే ప్రాంతములలో, శీతకాలమున పూయుటకు సెప్టెంబరు - అక్టోబరు నెలలలో విత్తవలెను.
* '''కొండ ప్రాంతాలు:''' కొండలపై మార్చి - ఏప్రిల్ నెలలో దీనిని నాటుదురు.

విత్తనాలు లేదా మొక్కలు నాటిన తరువాత సుమారు 2 1/2 (రెండున్నర) నుండి 3 నెలల వ్యవధిలో మడి పూతకు వచ్చును.

== మూలాలు ==
<references />

[[వర్గం:ఉద్యానవన మొక్కలు]]
[[వర్గం:సొలనేసి]]
[[వర్గం:పూల మొక్కలు]]

బ్రోవాల్లియా (Browallia)

2026-10-30T11:28:09Z

Abhinaya: Created page with "{| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 22em; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa;" |+ style="font-size: 120%; font-weight: bold; background-color: #d3d3a4;" | బ్రోవాల్లియా |- ! విభాగాలు ! వివరాలు |- | '''కుటుంబము'''సొలనేసి (Solanaceae)'''నెలవు'''దక్షిణ అమెరికా-'''జాతులు'''''బ్ర..."

{| class="infobox biota" style="text-align: left; width: 22em; font-size: 90%; border: 1px solid #a2a9b1; background-color: #f8f9fa;"
|+ style="font-size: 120%; font-weight: bold; background-color: #d3d3a4;" | బ్రోవాల్లియా
|-
! విభాగాలు
! వివరాలు
|-
| '''కుటుంబము'''[[సొలనేసి]] (Solanaceae)'''నెలవు'''[[దక్షిణ అమెరికా]]-'''జాతులు'''''బ్రోవాల్లియా డెమిస్సా''''బ్రోవాల్లియా స్పీషియోసా. మేజర్''}'''బ్రోవాల్లియా''' (Browallia) అనునది [[సొలనేసి]] కుటుంబానికి చెందిన ఒక ఉద్యాన పుష్పము. ఈ మొక్కల యొక్క స్వస్థలము (నెలవు) [[దక్షిణ అమెరికా]]. ఇవి ఇంటి తోటలలో, కుండీలలో పెంచుకోవడానికి అనువైన అందమైన పూల మొక్కలు.ఉద్యాన పుష్పములు, పేజీ సంఖ్య 38.== మొక్క లక్షణాలు ==
బ్రోవాల్లియా మొక్కలు నడిపొడవుగా, అనగా సుమారు 30 నుండి 45 సెంటీమీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతాయి. ఇవి చిన్నవైన, సన్నని కోల ఆకృతి గల ఆకులను కలిగి ఉంటాయి. వీటి పూలు లోబీలియా మరియు పెటూనియాల పూలవలె గొట్టపు ఆకృతిని కలిగి ఉంటాయి. ఈ పూలు సుమారు 1 సెంటీమీటరు పొడవు ఉండి, ఆకు సందులలో నుండి పూస్తాయి.పూలు సాధారణంగా నీలము మరియు ఊదారంగులలో ఉంటాయి. ''బ్రోవాల్లియా స్పీషియోసా. మేజర్'' (Browallia speciosa major) అను మరియొక జాతి మొక్కలు తేటనీలపు రంగు పూవులను కలిగి ఉంటాయి.== పెంపకం మరియు వాతావరణం ==
ఈ మొక్కలను గోలెములలో (కుండీలలో) పెంచినప్పుడు చాలా చక్కగా ఉంటాయి. వీటిని పూ మడులలో కూడా పెంచుకోవచ్చును. బ్రోవాల్లియా మొక్కలు వెచ్చని తేమ నేలలలో మరియు అరనీడలో ఎంతో బాగుగా పెరుగుతాయి.== విత్తే సమయాలు ==
ఈ మొక్కలను వివిధ కాలాలలో మరియు ప్రాంతాలలో నాటుకునే విధానం ఈ క్రింది విధంగా ఉంటుంది:'''వర్షాకాలం:''' వర్షాకాలంలో పెంచుటకు వీటిని జూన్ - జూలై నెలలలో విత్తవలెను.'''శీతాకాలం:''' ముఖ్యముగా వర్షము తక్కువగా ఉండే ప్రాంతములలో, శీతకాలమున పూయుటకు సెప్టెంబరు - అక్టోబరు నెలలలో విత్తవలెను.'''కొండ ప్రాంతాలు:''' కొండలపై మార్చి - ఏప్రిల్ నెలలో దీనిని నాటుదురు.విత్తనాలు లేదా మొక్కలు నాటిన తరువాత సుమారు 2 1/2 (రెండున్నర) నుండి 3 నెలల వ్యవధిలో మడి పూతకు వచ్చును.== మూలాలు ==[[వర్గం:ఉద్యానవన మొక్కలు]]
[[వర్గం:సొలనేసి]]
[[వర్గం:పూల మొక్కలు]]

బేలం కాండ (Blackberry Lily)

2026-10-30T09:18:51Z

Abhinaya:

'''బేలం కాండ''' (''Iris domestica'')

{{Infobox plant
| పేరు = బేలం కాండ (లెపర్డ్ ఫ్లవర్)
| చిత్రం = Iris domestica1.jpg
| చిత్ర_వివరణ = బేలం కాండ (లెపర్డ్ ఫ్లవర్) పువ్వు మరియు ఆకులు
| రాజ్యం = [[వృక్షాలు|ప్లాంటే]] (Plantae)
| విభాగం = [[ఆవృతబీజాలు]] (Angiosperms)
| ఉపవిభాగం = ఏకదళబీజాలు (Monocots)
| క్రమం = ఆస్పరాగేల్స్ (Asparagales)
| కుటుంబం = ఇరిడేసీ (Iridaceae)
| ప్రజాతి = ''Iris''
| జాతి = '''I. domestica'''
| ద్విపద_నామకరణం = ''Iris domestica''
| ద్విపద_నామకరణం_చేసినవారు = (L.) Goldblatt & Mabb.
| పర్యాయపదాలు =
* ''Belamcanda chinensis'' (L.) Redouté
* ''Epidendrum domesticum'' L.
* ''Ixia chinensis'' L.
* ''Pardanthus chinensis'' (L.) Ker Gawl.
}}

'''బేలం కాండ''' (శాస్త్రీయ నామం: ''Iris domestica'') అనేది ఇరిడేసీ (Iridaceae) కుటుంబానికి చెందిన ఒక శాశ్వత, భూగర్భ కాండం (Rhizome) ద్వారా పెరిగే పుష్పించే మొక్క. దీనికి గతంలో ''Belamcanda chinensis'' అనే శాస్త్రీయ నామం ఉండేది.<ref name="kew">{{cite web|title=Iris domestica (L.) Goldblatt & Mabb.|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60438342-2|website=Plants of the World Online|publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|access-date=2026-10-30}}</ref> ఆంగ్లంలో దీనిని సాధారణంగా '''బ్లాక్‌బెర్రీ లిల్లీ''' (Blackberry lily), '''లెపర్డ్ ఫ్లవర్''' (Leopard flower) లేదా '''లెపర్డ్ లిల్లీ''' అని పిలుస్తారు. నారింజ రంగు పూలపై ఉండే ముదురు రంగు మచ్చలు, పుష్పించిన తరువాత కనిపించే నల్లటి నిగనిగలాడే విత్తనాల సమూహం ఈ మొక్క ప్రత్యేకతలు. ఆసియా ఖండానికి చెందిన ఈ మొక్కను ప్రపంచంలోని అనేక ప్రాంతాల్లో అలంకరణ మొక్కగా పెంచుతున్నారు.

== వర్గీకరణ మరియు చరిత్ర ==
ఈ మొక్కను మొదటిసారిగా కార్ల్ లిన్నేయస్ (Carl Linnaeus) ''Ixia chinensis'' పేరుతో వర్ణించారు. తరువాత దీనిని ''Belamcanda'' అనే ప్రత్యేక ప్రజాతిలో చేర్చారు. 2005వ సంవత్సరంలో పీటర్ గోల్డ్‌బ్లాట్ (Peter Goldblatt), డేవిడ్ మాబ్బర్లీ (David Mabberley) అనే వృక్షశాస్త్రవేత్తలు ఈ మొక్కను ''Iris'' ప్రజాతిలో చేర్చి ''Iris domestica'' అనే పేరును ప్రతిపాదించారు. ప్రస్తుతం రాయల్ బొటానిక్ గార్డెన్స్, క్యూ (Kew) ఈ పేరును ఆమోదిత శాస్త్రీయ నామంగా గుర్తిస్తోంది. ''Belamcanda chinensis'' అనేది దీనికి పర్యాయనామం.<ref name="goldblatt">{{cite journal|last1=Goldblatt|first1=P.|last2=Mabberley|first2=D. J.|title=New names in Iridaceae: Belamcanda and Hermodactylus|journal=Novon|year=2005|volume=15|issue=1|pages=128–132}}</ref><ref name="kew"/>

== వృక్షశాస్త్ర లక్షణాలు ==
బేలం కాండ ఒక గుల్మము (Herbaceous plant). ఇది ప్రధానంగా తన భూగర్భ కాండం (Rhizome) ద్వారా పెరిగే శాశ్వత మొక్క.

* '''కాండం మరియు ఆకులు:''' ఈ మొక్క సాధారణంగా 60 నుండి 90 సెంటీమీటర్ల ఎత్తు వరకు పెరుగుతుంది. దీని ఆకులు లేత ఆకుపచ్చ రంగులో ఉండి, కత్తి ఆకారంలో (Sword-shaped) పొడవుగా ఉంటాయి. ఆకులు మొక్క అడుగుభాగం నుంచి రెండు వరుసలుగా ఒకదానిపై మరొకటి అమరి ఉంటాయి.
* '''పుష్పాలు:''' వేసవిలో ఈ మొక్క పుష్పిస్తుంది. పూలు కొమ్మల చివర గుత్తులుగా (Inflorescence) ఏర్పడతాయి. ఒక్కో పువ్వుకు ఆరు పుష్పదళాలు (Tepals) ఉంటాయి. ఇవి పసుపు కలగలిసిన నారింజ రంగులో ఉండి, వాటిపై ముదురు ఎరుపు లేదా గోధుమ రంగు మచ్చలు కనిపిస్తాయి. ఈ మచ్చలు చిరుతపులి చర్మాన్ని పోలి ఉండటం వల్ల దీనికి "లెపర్డ్ ఫ్లవర్" అనే పేరు వచ్చింది.
* '''ఫలాలు మరియు విత్తనాలు:''' పుష్పించిన తరువాత అండాకారపు కాయలు (Capsules) ఏర్పడతాయి. అవి పక్వానికి వచ్చినప్పుడు పగిలి, లోపల గుండ్రంగా, నల్లగా, నిగనిగలాడే విత్తనాలను బయటపెడతాయి. ఈ విత్తనాల సమూహం బ్లాక్‌బెర్రీ పండును పోలి ఉండటం వల్ల దీనికి "బ్లాక్‌బెర్రీ లిల్లీ" అనే పేరు వచ్చింది.<ref name="mbg">{{cite web|title=Iris domestica - Plant Finder|url=https://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?taxonid=281140|publisher=Missouri Botanical Garden|access-date=2026-10-30}}</ref>

== వ్యాప్తి మరియు ఆవాసం ==
బేలం కాండ మొక్కలు హిమాలయ ప్రాంతం నుంచి జపాన్, ఫిలిప్పీన్స్ వరకు విస్తరించిన ఆసియా ప్రాంతాలకు స్థానికం. చైనా, జపాన్, కొరియా, తైవాన్, భారతదేశం, నేపాల్, భూటాన్ పరిసర హిమాలయ ప్రాంతాలు, మయన్మార్, వియత్నాం తదితర ప్రాంతాల్లో సహజంగా పెరుగుతాయి. గడ్డిభూములు, అడవుల అంచులు, కొండ ప్రాంతాలు వంటి ప్రదేశాల్లో ఇవి కనిపిస్తాయి. అలంకరణ ప్రాముఖ్యత కారణంగా ఉత్తర అమెరికాలోని కొన్ని ప్రాంతాలతో పాటు ఇతర దేశాలకు కూడా పరిచయం చేయబడ్డాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో సహజంగా విస్తరించి పెరుగుతున్నాయి.<ref name="kew"/>

== పెంపకం మరియు వ్యవసాయ పద్ధతులు ==
బేలం కాండను తోటలలో అలంకరణ కోసం పెంచవచ్చు.

* '''నేల మరియు వాతావరణం:''' ఈ మొక్కకు మంచి సూర్యరశ్మి (Full sun) అవసరం. పాక్షిక నీడలో కూడా పెరుగుతుంది. నీరు సులభంగా బయటకు వెళ్లే సారవంతమైన నేలలు అనుకూలం. నీరు ఎక్కువసేపు నిల్వ ఉండే నేలల్లో భూగర్భ కాండం కుళ్లిపోయే ప్రమాదం ఉంది.
* '''వ్యాప్తి (Propagation):''' ఈ మొక్కను విత్తనాల ద్వారా లేదా వసంతకాలంలో భూగర్భ కాండాలను (Rhizomes) విభజించడం ద్వారా పెంచవచ్చు. విత్తనాల ద్వారా పెంచినప్పుడు మొలకెత్తడానికి కొంత సమయం పట్టవచ్చు.
* '''చీడపీడలు:''' సాధారణంగా ఈ మొక్కను సులభంగా పెంచవచ్చు. అయితే నేలలో అధిక తేమ ఉండటం వల్ల కాండం, వేర్లు కుళ్లిపోయే సమస్యలు రావచ్చు. తోటలో మొక్కలను పరిశీలిస్తూ అవసరమైనప్పుడు తగిన నియంత్రణ చర్యలు తీసుకోవాలి.

== ఉపయోగాలు ==

=== అలంకరణ ప్రయోజనాలు ===
తోటల రూపకల్పనలో (Landscaping) బేలం కాండకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. దీని ఆకులు ఐరిస్ మొక్కల ఆకులను పోలి ఉండి, పూలు వికసించక ముందు కూడా తోటలకు అందమైన ఆకృతిని ఇస్తాయి. వేసవిలో వచ్చే ఆకర్షణీయమైన పూలు, పుష్పించిన తరువాత కనిపించే నల్లటి విత్తనాల సమూహం కోసం దీనిని కుండీలలో, పెరటి తోటల్లో, ఉద్యానవనాల్లో పెంచుతారు. దీని పూలను మరియు విత్తనాలతో కూడిన కొమ్మలను అలంకరణకు ఉపయోగించవచ్చు.

=== ఔషధ ఉపయోగాలు ===
సాంప్రదాయ చైనీస్ వైద్యంలో (Traditional Chinese Medicine - TCM) బేలం కాండకు ప్రాధాన్యత ఉంది. దీని భూగర్భ కాండాన్ని చైనీస్ భాషలో "షె గాన్" (She Gan - 射干) అని పిలుస్తారు. సాంప్రదాయ వైద్య పద్ధతుల్లో గొంతు సంబంధిత సమస్యలు, శ్వాసకోశ సమస్యల కోసం దీని భూగర్భ కాండాన్ని ఉపయోగించినట్లు నమోదైంది.<ref name="tcm">{{cite journal|last1=Xie|first1=Y.|last2=Li|first2=X.|title=Traditional uses, phytochemistry and pharmacology of Belamcanda chinensis (L.) DC: A review|journal=Journal of Ethnopharmacology|year=2014|volume=158|pages=317–332|doi=10.1016/j.jep.2014.10.043}}</ref>

ఈ సంప్రదాయ వినియోగాలు ఆధునిక వైద్య చికిత్సకు ప్రత్యామ్నాయం కావు. మొక్కలోని పదార్థాలపై ప్రయోగశాల స్థాయిలో జరిగిన పరిశోధనల ఆధారంగా మాత్రమే మానవుల్లో చికిత్సా ప్రభావం ఉందని నిర్ధారించలేము. వైద్య ప్రయోజనాల కోసం స్వయంగా మొక్క భాగాలను తీసుకోవడం సురక్షితం కాదు.

== రసాయన సమ్మేళనాలు ==
బేలం కాండ మొక్కలో ఐసోఫ్లేవోన్లు (Isoflavones) సహా పలు రకాల రసాయన సమ్మేళనాలు ఉన్నట్లు పరిశోధనల్లో నమోదైంది. టెక్టోరిడిన్ (Tectoridin), టెక్టోరిజెనిన్ (Tectorigenin), ఇరిడిన్ (Iridin), బేలమకండిన్ (Belamcandin) వంటి సమ్మేళనాలు దీని భూగర్భ కాండంలో గుర్తించబడ్డాయి. వీటిపై యాంటీ ఆక్సిడెంట్, వాపు నిరోధక లక్షణాలు వంటి అంశాల్లో ప్రయోగశాల పరిశోధనలు జరిగాయి. అయితే ఈ ఫలితాలు మానవుల్లో నిర్ధారిత చికిత్సా ప్రయోజనాలను సూచించవు.<ref name="tcm"/>

== చిత్రమాలిక ==
<gallery mode="packed" heights="180">
Belamcanda chinensis 1358.JPG|పూల మొగ్గలు మరియు విచ్చుకున్న పూలు
Belamcanda chinensis MHNT.BOT.2007.40.165.jpg|అండాకారంలో ఉండే కాయలు
Belamcanda-chinensis-seeds.jpg|పగిలిన కాయ నుండి కనిపిస్తున్న నల్లటి విత్తనాలు
Blackberry lily foliage.jpg|కత్తి ఆకారంలో ఉండే ఆకులు
</gallery>

== ఇవి కూడా చూడండి ==
* [[ఇరిడేసీ]]
* [[ఔషధ మొక్కలు]]
* [[ఐరిస్]]

== మూలాలు ==
{{Reflist}}

== బయటి లంకెలు ==
* [https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:60438342-2 ప్లాంట్స్ ఆఫ్ ది వరల్డ్ ఆన్‌లైన్ (Kew Gardens) లో ఐరిస్ డొమెస్టికా గురించి సమాచారం]
* [https://www.missouribotanicalgarden.org/PlantFinder/PlantFinderDetails.aspx?taxonid=281140 మిస్సోరి బొటానికల్ గార్డెన్ – Iris domestica]

{{Taxonbar|from=Q751433}}

[[వర్గం:ఇరిడేసీ]]
[[వర్గం:ఆసియా వృక్షజాలం]]
[[వర్గం:అలంకరణ మొక్కలు]]
[[వర్గం:ఔషధ మొక్కలు]]

బేలం కాండ (Blackberry Lily)

2026-10-30T09:11:07Z

Abhinaya: Created page with "'''బేలం కాండ''' (''Iris domestica'') {| class="infobox" style="width:300px; float:left; margin:0 1em 1em 0; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;" |+ style="background:#d5ead0; font-size:125%; padding:8px;" | '''బేలం కాండ''' |- | colspan="2" style="text-align:center; padding:8px;" | '''''Iris domestica''''' |- ! style="background:#eaf4e5; text-align:left; padding:5px;" | కుటుంబం | style="padding:5px;" | ఇరి..."

'''బేలం కాండ''' (''Iris domestica'')

{| class="infobox" style="width:300px; float:left; margin:0 1em 1em 0; border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse;"
|+ style="background:#d5ead0; font-size:125%; padding:8px;" | '''బేలం కాండ'''
|-
| colspan="2" style="text-align:center; padding:8px;" | '''''Iris domestica'''''
|-
! style="background:#eaf4e5; text-align:left; padding:5px;" | కుటుంబం
| style="padding:5px;" | ఇరిడేసీ (Iridaceae)
|-
! style="background:#eaf4e5; text-align:left; padding:5px;" | పాత శాస్త్రీయ నామం
| style="padding:5px;" | ''Belamcanda chinensis''
|-
! style="background:#eaf4e5; text-align:left; padding:5px;" | మొక్క రకం
| style="padding:5px;" | శాశ్వత పుష్పించే మొక్క
|-
! style="background:#eaf4e5; text-align:left; padding:5px;" | ఉపయోగం
| style="padding:5px;" | అలంకరణ మొక్క
|}

'''బేలం కాండ''' (''Iris domestica'') ఇరిడేసీ కుటుంబానికి చెందిన శాశ్వత పుష్పించే మొక్క. దీని పాత శాస్త్రీయ నామం ''Belamcanda chinensis''. ఆంగ్లంలో దీనిని బ్లాక్‌బెర్రీ లిల్లీ (Blackberry lily), లెపర్డ్ ఫ్లవర్ (Leopard flower) అని పిలుస్తారు.

== మొక్క లక్షణాలు ==
ఈ మొక్క సాధారణంగా 61–90 సెం.మీ. ఎత్తు పెరుగుతుంది. భూగర్భ కాండం ద్వారా పెరుగుతుంది. ఆకులు పొడవుగా, కత్తి ఆకారంలో ఉంటాయి. పుష్పాలు కొమ్మల చివర గుత్తులుగా ఏర్పడతాయి. పుష్పాలకు నారింజ లేదా పసుపు రంగు ఉండి, వాటిపై ఎరుపు లేదా గోధుమ రంగు మచ్చలు కనిపిస్తాయి. పుష్పించిన తరువాత ఏర్పడే ఫలాలు తెరుచుకున్నప్పుడు నల్లని విత్తనాలు కనిపిస్తాయి.

== పెంపకం ==
ఈ మొక్కకు సూర్యరశ్మి బాగా అందే ప్రదేశం అనుకూలంగా ఉంటుంది. నీరు నిల్వ ఉండని, మంచి నీటి పారుదల గల నేలలో పెంచవచ్చు. భూగర్భ కాండాన్ని విభజించడం ద్వారా కొత్త మొక్కలను పెంచవచ్చు. తోటల్లో అలంకరణ మొక్కగా పెంచుతారు.

== మూలాలు ==
* డా. విష్ణు స్వరూప్, ''ఉద్యాన పుష్పములు'', పుటలు 178–179.
* Royal Botanic Gardens, Kew, [https://powo.science.kew.org/ Plants of the World Online].

Spam

2026-10-30T09:08:05Z

Abhinaya: Created page with "spam"

spam